Jednokomórkowce ze świata zwierząt

Jednokomórkowce ze świata zwierząt

W biologii pierwotniaki zaliczono do królestwa zwierząt. Pierwotniaki stanowią organizmy eukariotyczne, czyli posiadające jądro komórkowe i chromosomy – nośniki informacji genetycznej. Organizmy wszystkich pierwotniaków zbudowane są tylko i wyłącznie z jednej komórki. Biologia rozróżnia sześć typów pierwotniaków, które różnią się miedzy sobą znacznie pod względem budowy morfologicznej. Praktycznie wszystkie pierwotniaki są organizmami cudzożywnymi, czyli pokarmem ich są związki chemiczne już wytworzone przez inne organizmy. W biologii takie organizmy określane są również hatarotroficznymi. Wyjątkiem jest tutaj część pierwotniaków z typu wiciowców, które potrafią być samożywne, czyli autotroficzne, wykorzystując energię słoneczną lub energią, której źródłem są inne związki chemiczne bądź pierwiastki. Występuje u nich często zjawisko tak zwanego miksotrofizmu, czyli zdolności organizmu do zdobywania substancji pokarmowych w różny sposób. Czynnikiem decydującym o sposobie odżywiania są tutaj warunki panujące w środowisku, w którym żyją. Takim pierwotniakiem z grupy wiciowców jest euglena zielona, która potrafi zdobywać pożywienie w drodze fotosyntezy czy też chemosyntezy. Największe pierwotniaki mają kilka milimetrów wielkości, ich organizmy posiadają też pewne charakterystyczne dla swojego królestwa cechy morfologiczne. Taką cechą charakterystyczną dla jednokomórkowców jest wytworzenie specjalnej błony komórkowej nazwanej w biologii pellikulą. Pellikula wzmacnia konstrukcję całej komórki poprzez podściółkę z utworów błoniastych. Pollikula u różnych pierwotniaków wygląda inaczej. Raz jest cienka i elastyczna, raz gruba, kiedy indziej pofałdowana lub otoczona skorupką czy też pancerzykiem. Błona komórkowa pełni jeszcze jedną funkcję u pierwotniaków, mianowicie odpowiada za reakcje na bodźce zewnętrzne. Jest możliwe dzięki polaryzacji błony. Charakterystycznymi dla pierwotniaków organellami są też narządy ruchowe. Zaliczamy do nich wici, rzęski, nibynóżki. Organizmy nieposiadające wyraźnych narządów służących do przemieszczania poruszają się przy pomocy ruchu pełzającego wykonywanego przez całe ich ciało. Pierwotniaki są organizmami bardzo stałymi genetycznie, rozmnażają się w sposób tylko bezpłciowy, czyli przez podział swojej komórki w procesie mitozy. W jej wyniku powstają dwa identyczne genetycznie organizmy potomne. Środowiska bytowe pierwotniaków są bardzo różne jednak musi posiadać cechy środowiska wodnego. Potrzebują one bardzo dużo wody. Dla bardzo dużej grupy tych organizmów naturalnym środowiskiem są właśnie ekosystemy wodne, czyli jeziora, rzeki, morza, oceany. Inna bardzo duża grupa pierwotniaków egzystująca w organizmach zwierzęcych czy też ludzkich wykorzystując wszystkie ich płyny ustrojowe. Pierwotniaki żyjące wewnątrz innych organizmów są przeważnie drobnoustrojami chorobotwórczymi czy też pasożytniczymi. Biologia opisuje szereg pierwotniaków odpowiedzialnych za konkretne jednostki chorobowe. Dziś wiemy, że za śpiączkę afrykańską odpowiada świdrowiec gambijski zaś za czerwonkę odpowiedzialna jest ameba. Jednak pierwotniaki to nie tylko sprawcy chorób, ale również strażnicy równowagi w ekosystemach.