Miedzy lewą a prawą półkulą

Miedzy lewą a prawą półkulą

Ludzki mózg stanowi najwyżej rozwiniętą część ośrodkowego układu nerwowego u kręgowców. Stanowi on też wielką w biologii zagadkę. Funkcje, za jakie odpowiada u człowieka są odbiegają daleko od funkcji mózgów nawet ssaków wyższych. Intrygujący i nieprzewidywalny w dalszym ciągu organ jest cały czas obiektem zainteresowań naukowców z różnych dyscyplin biologii.Obie półkule mózgowie u człowieka znajdują się w obszarze tego organu określanym, jako kresomózgowie. Półkule zbudowane są z dwóch warstw. Pierwsza warstwa zewnętrzna utworzona jest z tak zwanej istoty szarej. Tworzą ją skupiska neuronów a nazwę swoją zawdzięcza barwie szaroróżowej nadawanej jej przez ciałka Nissla. Istota szara nazywana jest również korą mózgową. Wewnętrzną warstwę półkul mózgowych tworzy zaś istota biała, którą tworzą skupiska dendrytów i aksonów, czyli wypustek nerwowych. Zadaniem behawiorystów ta część półkul mózgowych od powiada za zdolności człowieka, jego umiejętność nauki, poziom inteligencji, i inne talenty. Z pozory proste półkule są bardzo zróżnicowane anatomicznie. Podzielone je na kilka powierzchni i tzw. brzegów, pokrytych licznymi bruzdami, które z kolei podzielono dalej na poszczególne płaty. Na przykład bruzda środkowa i boczna w powierzchni górno-bocznej półkul mózgowych dzieli się na parzyste płaty talie jak czołowy, skroniowy, ciemieniowy i potyliczny. Poszczególne płaty odpowiadają za konkretne funkcje zmysłowe, umysłowe i motoryczne ludzkiego mózgu. Biologia czy raczej fizjologia i biochemia mózgu okazuje się funkcjonalnie bardzo złożona. W poszczególnych płatach znajdują się ośrodki mowy, słuchu, czucia, wzroku, ruchu i inne. Naukowcy są zdania, że miejscem powstawania abstrakcyjnych zjawisk takich jak myśl, kojarzenie odpowiedzialny jest na przykład płat czołowy, w którym występują tak zwane ośrodki kojarzące. Kora mózgowa, czyli istota szara półkul odpowiada za różnego rodzaju czynności. Badacze ludzkiego mózgu stwierdzili także autonomię obu półkul mózgowych, to znaczy, że mogą one funkcjonować niezależnie jedna od drugiej. Naukowcy po latach eksperymentów prowadzonych nad ludzkim mózgiem opracowali charakterystyczne dla nich obszary funkcjonowania organizmu człowieka, za które one odpowiadają. Lata badań pozwoliły na stwierdzenie, że każda z półkul odpowiada za inne funkcje. Lewa półkula odpowiada za czynności słowne zaś prawa za wzrok i postrzeganie przestrzenne. Półkule mają jedna także wiele wspólnych czynności odpowiedzialnych za funkcjonowanie ludzkiego umysłu. Badając ludzkie funkcje dotyczące myślenia i zapamiętywania badacze ustalili, że prawa półkula w tym zakresie odpowiada za intuicję, wyobrażenia i dokonywanie syntezy zaś lewa pełni funkcję analityczną, logiczną i werbalną. W preferencjach obu półkul widać wyraźną różnicę, jedna a konkretnie prawa jest odpowiedzialna za rysowanie, zdolności manualne i tak zwaną pracę niezaplanowaną. Domeną lewej półkuli jest natomiast mowa, pisanie i wykonywanie czynności zaplanowanych. Obie półkule tworzą harmonijną całość nazywaną w biologii i medycynie a także naukach im pokrewnych umysłem, który stanowi najbardziej niesamowity organ, jaki w drodze ewolucji stworzyła matka natura.

Lekarze rośliny

Lekarze rośliny

Całe stulecia prowadzonych w ramach biologii badań nad właściwościami poszczególnych gatunków roślin spowodowały utworzenie całego katalogu roślin posiadających właściwości lecznicze, ale nie tylko są to także katalogi roślin przyprawowych a także zabójczych, czyli trujących dla organizmów zwierzęcych a przede wszystkim dla człowieka. Biologia nazwała te rośliny roślinami zielarskimi. Rośliny zaliczone do tych katalogów są bardzo różne, większość z nich jest roślinami jednorocznymi czy też dwuletnimi. Zioła swoje zastosowanie znalazł y przede wszystkim, jako rośliny lecznicze, czyli stanowiące surowiec do wyrobu leków. Na całym globie istnieje obecnie około trzy tysiące skatalogowanych gatunków leczniczych. Obecnie dzięki doniesieniom naukowców badaczy z dziedziny biologii botaniki szereg roślin leczniczych zostało uznanych, jako rośliny użytkowe i obecnie stały się roślinami uprawianymi dla potrzeb przemysłu zielarskiego, farmaceutycznego, ale także innych dziedzin przemysłowych takich jak na przykład przemysł tekstylny, spożywczy a nawet kosmetyczny. Oczywiście naukowcy bardzo precyzyjnie określili rodzaj substancji zawartych w poszczególnych roślinach leczniczych i ich leczniczy wpływ na organizm. Do takich związków silnie działających zaliczane są alkaloidy. Są one także bardzo silnym organicznym związkiem chemicznym, które w niewielkich dawkach stosowane są w lecznictwie, jako na przykład środki uśmierzające ból takie jak morfina uzyskana z opium czy też kodeina także uzyskana z opium a stosowana, jako lek antykaszlowy czy też przeciwbiegunkowy. Alkaloidy są pochodzenia roślinnego a pozyskiwana są na przykład z takich roślin jak bieluń nazywany też daturą czy też z kory drzewa chinowego. Kolejną substancją uzyskiwaną z roślin a pełniącą leczniczą rolę są glikozydy. Związki te mają bardzo szeroki wachlarz działania leczniczego od moczopędnego, antywirusowego i antygrzybiczego, obniżają poziom cholesterolu. Szeroko rozpowszechnione w lecznictwie są także olejki eteryczne uzyskiwane z przeróżnych roślin mają silne działanie dezynfekujące, odkażające grzybobójcze, pasożytobójcze. Najczęściej wykorzystywane są olejki uzyskiwane na przykład z tymianku, macierzanki a tak, że czosnku czy też cebuli. Współczesna biologia pozwala człowiekowi na także na majsterkowanie przy roślinach leczniczych. Dlatego też wiele gatunków ziół zostało przez człowieka w sposób sztuczny uszlachetnione i poprawione. Obecnie trzy czwarte całej produkcji zielarskiej pochodzi z upraw celowych ziół. Człowiek postarał się o uprawy takich gatunków roślin zielarskich, na jakie istniej zapotrzebowanie w przemyśle oraz postarał się, aby hodowane przez niego zioła były odporne na choroby i szkodniki. Współcześnie wzrosło znacznie zapotrzebowanie na produkty z przemysłu zielarskiego, farmaceutycznego, ale i spożywczego. Jest to związane z trendami obowiązującymi w stylu życia współczesnych ludzi. Wielki rekonesans przeżywają zioła i ziołolecznictwo. Nastąpił wielki powrót do medycyny naturalnej. Ogromną popularnością cieszą się też herbaty ziołowe, naturalne soki oraz inne naturalne przetwory z roślin leczniczych.

Łańcuchy i piramidy pokarmowe

Łańcuchy i piramidy pokarmowe

Każdy żywy organizm aby móc egzystować potrzebuje pożywienia, z którego wytwarza dla siebie potrzebne substancje niezbędne do funkcjonowania. Przyswajanie pokarmów oraz wytwarzanie niezbędnych składników przebiega na drodze reakcji biochemicznych, mających zapewnić niezbędne do życia składniki. Biologia zajmując się procesami pokarmowymi wszystkich żywych organizmów zamieszkujących naszą planetę zauważyła powiązania dotyczące sposobów odżywiania. Badacze tej dyscypliny nauki doszli do wniosku, że wszystkie organizmy są ze sobą połączone tzw. łańcuchem pokarmowym. Biolodzy stwierdzili, że wszystkie organizmy zajmują w tym łańcuchu takie miejsce, że dla następnej grupy organizmów stanowią pożywienie. Łańcuch pokarmowy nazywany w biologii też łańcuchem troficznym łączy w nierozerwalną całość wszystkich producentów, konsumentów oraz destruentów pokarmowych. Obrazuje on zależności pokarmowe w przyrodzie. W biologii wyodrębniono trzy podstawowe łańcuchy pokarmowe. Pierwszy został nazwany łańcuchem spasania. Pierwszym ogniwem tego łańcucha są rośliny zielone , czyli producenci, dalej umieszczono zwierzęta roślinożerne zaś końcowym ogniwem są tutaj konsumenci wyższych rzędów czyli drapieżcy. Kolejnym typem łańcucha pokarmowego jest łańcuch detrytusowy gdzie pierwszym ogniwem jest martwa materia organiczna, bez różnicy czy roślinna czy też zwierzęca, kolejnymi zaś ogniwami są mikroorganizmy saprofagi, czyli organizmy odżywiające się obumarłymi organizmami. Łańcuch ten zaś kończą drapieżniki. Ostatnim typem łańcucha pokarmowego jest łańcuch pasożytów, który rozpoczyna się od konsumentów a kończy na najmniejszych pasożytach.Łańcuchy pokarmowe tworzą sieć pokarmową , która w dyscyplinie biologii jaka jest ekologia pokazuje sieć w jaki sposób uzależnione pokarmowo są ze sobą organizmy jednego lub wielu gatunków, które żyją w jednym ekosystemie, pod warunkiem oczywiście że charakteryzują je podobne przyzwyczajenia pokarmowe. W biologii pojawia się jeszcze jedno pojęcie związane z zależnościami pokarmowymi. Pojęciem tym jest piramida pokarmowa. W teorii biologii pojawia się ono w związku z opisywaniem krążenia energii w ekosystemie. W podstawie takiej piramidy w danym ekosystemie zawsze znajdują się osobniki najliczniej występujące w tym środowisku. Im wyżej wspinamy się po szczeblach piramidy pokarmowej tym mniej osobników spotkamy na każdym z nich . Zasada jest prosta im wyższy poziom piramidy tym mniejsza liczba osobników ja zajmująca. Piramidy pokarmowe biolodzy tworzyli też aby przedstawić obrazowo przepływ energii w danym ekosystemie. Organizmy najliczniej występujące w ekosystemie stanowią też największą masę tego środowiska. Masą naukowcy przeliczyli na energię zawartą w związkach organicznych. Wielkość energii przepływająca przez ekosystem ma kształt piramidy. Dzieje się tak ponieważ wraz ze wzrostem poziomu troficznego ilość energii ulega zmniejszeniu w ekosystemie. Ostatnie ogniwa zajmują tutaj zawsze duże drapieżniki, które w danych środowiska występują w niewielkich ilościach w stosunku do innych gatunków egzystujących razem z nimi organizmów.

Kukurydza z genami szczura

Kukurydza z genami szczura

Rozwój wielu nowych dyscyplin biologii w XX wieku stał się przyczyną powstawania kolejnych kierunków nie zawsze czysto związanych z biologią, sięgających także do innych dziedzin wiedzy i techniki. Wiele z tych nowych dziedzin dało człowiekowi takie możliwości, że rozpoczęły się dyskusje naukowców nad tym jak daleko w siły natury powinna ludzkość ingerować, czy i w jakim stopniu można poprawiać matkę naturę. Jednak najważniejszym pytaniem, jakie stawią się sobie uczeni, naukowcy, filozofowie naszych czasów jest pytanie o to czy człowiek ma prawo zabawiać się w Pana Boga tworząc nowe gatunki czy też klonując żywe organizmy w tym człowieka. Możliwości inżynierii genetycznej dziedziny nauki wyrosłej przede wszystkim z podłoża biologii molekularnej i genetyki przeszły najśmielsze oczekiwania naukowców. Ta bardzo młoda dyscyplina biologii, licząca dopiero 40 lat, rozwija się w ogromnym tempie. A zaczęło się wszystko od wszczepienia ludzkiego genu do genomu bakterii. Dokonali tego amerykańscy biolodzy Stanley Cohen i Herbert Boyer. Ten eksperyment rozpoczął nową erę nauk przyrodniczych i jej pokrewnych a właściwie oceniając zakres ich eksperymentów można śmiało powiedzieć, że rozpoczęła się nowa era w dziejach ludzkości. Już w pięć lat po ich dokonaniu naukowym urodziło się pierwsze ludzkie dziecko poczęte w próbówce. Możliwość majstrowania w materiale genetycznym sprawiła, że postanowiono wykorzystać inżynierię genetyczną do modyfikowania organizmów roślinnych ora zwierzęcych, aby uzyskać organizmy o pożądanych cechach nie zawsze takich, jakie posiadają one naturalnie. Naukowcy nauczyli się „pożyczać” materiał genetycznych od organizmów będących w posiadaniu pożądanych właściwości i wszczepiać go organizmom tych cech pozbawionych. Bardzo szybko okazało się, że największe zastosowanie oraz korzyści materialne z tego typu kombinacji genetycznych ludzkość może mieć w dziedzinie rolnictwa. Niektórzy naukowcy w żywności modyfikowanej widzieli szansę na wyżywienie całej ludzkości i likwidację problemu głodu na świecie. Zwiększenie tolerancji warunków klimatycznych, odporność na choroby i szkodniki, przedłużenie trwałości warzyw, owoców czy też zbóż oraz zwiększenie wydajności zbiorów to cele, jakie przyświecały biologom, inżynierom genetycznym prowadzącym badania nad krzyżowaniem cech genetycznych. Pierwszą w historii biologii rośliną jak została zmodyfikowana na potrzeby przemysłowe i wprowadzona została do handlu był pomidor o nazwie Flavr Savr. Naukowcy poprawili jego odporność na transport i zachowanie świeżości. Rośliny przemysłowe, które najczęściej są poddawane zabiegom genetycznym są takie rośliny uprawne jak kukurydza, ziemniaki, buraki cukrowe, rzepak czy też wspomniane wcześniej pomidory. Gorzej wypadli naukowcy przy modyfikacjach organizmów zwierzęcych. Okazało się, że tutaj nie jest tak łatwo jak w przypadku roślin. Proces ten okazał się bardzo złożony w przypadku zwierząt hodowlanych i zdecydowanie za drogi, co w skali przemysłowej uczyniło go nieopłacalnym. Zwierzęta zmodyfikowane genetycznie zapadają na nieprzewidywalne choroby i bardzo często tracą zdolność rozrodu.

Królestwo pod mikroskopem

Królestwo pod mikroskopem

Biologia mikroorganizmów to jeden z większych działów nauki zgłębiającej tajemnice środowiska człowieka. Otrzymał on również najprostszą z możliwych nazwę, nazwano go po prostu mikrobiologią. Ta dziedzina biologii zgłębia tajniki bakterii, grzybów, wirusów i organizmów zaliczanych do królestwa protesty, czyli eukariotycznych jednokomórkowców. Nauka ta jest bardzo obszerna, jeżeli chodzi o tematykę, którą się zajmuje, również pod względem dziedzin, dla których mikrobiologia jest niezwykle ważna. Jedną gałęzi mikrobiologii jest mikrobiologia ogólna w ramach, której biolodzy zajmują się podstawowymi cechami i procesami życiowymi. Tutaj, więc bada się cechy morfologiczne, budowę kolonii, sposoby rozmnażania się mikrobów. Szczegółowo zgodnie z systematyką od królestwa poczynając a na konkretnym szczepie kończąc wszystkimi drobnoustrojami zajmuje się dział określany mikrobiologią szczegółową. W zależności od miejsca zastosowania czy też badania wpływów mikroorganizmów na dane środowisko biologia wyróżniła szereg innych działów mikrobiologii. W ten sposób wyłoniły się takie dyscypliny jak mikrobiologia lekarska, weterynaryjna, przemysłowa, fitosanitarna czy też gleby. Ważnym działem jest też mikrobiologia środowiskowa, która zbiera dane na temat wpływu drobnoustrojów na konkretne środowiska. Jest ona podstawowym źródłem informacji o tym jak można wykorzystać drobnoustroje w różnych dziedzinach związanych z ekologią. Niezwykle ważnym działem o ogromnym znaczeniu dla człowieka jest mikrobiologia lekarska, która bada i opisuje mikroorganizmy wspomagające funkcjonowanie ludzkiego organizmu oraz drobnoustroje patogenne dla człowieka. Biolodzy poznali poszczególne szczepy bakterii, nauczyli się hodować je w warunkach laboratoryjnych poznając ich upodobania, co do pożywek wzrostowych a przede wszystkim poznali substancje, jakie unieszkodliwiają chorobotwórcze drobnoustroje i są w stanie określić na potrzeby konkretnej jednostki chorobowej u danego osobnika, jaki lek należy podać, aby zniszczyć patologiczne drobnoustroje, w tym celu wykonuje się specjalny antybiogram, czyli określa się oporność i wrażliwość bakterii na podstawowe grupy antybiotyków. Rozwój mikrobiologii lekarskiej spowodował z kolei rozwój mikrobiologii weterynaryjnej, analogicznie poddano badaniu wpływ drobnoustrojów na organizmy zwierzęce. Ten dział biologii włożył również ogromny wkład w rozwój przemysłu. Pierwszym takim sektorem, który oparł swoją produkcję o mikroby był przemysł spożywczy. Kolejna gałąź przemysłu, niezwykle dochodowa, korzystająca z pomocy drobnoustrojów to farmaceutyka. Drobnoustroje są również wielkimi sprzymierzeńcami środowiska. Można śmiało nazwać je wielkimi naprawczymi, gdyż znalazły one zastosowanie do likwidacji zanieczyszczeń na przykład pochodnymi węglowodorowymi. Rozwój możliwości technicznych człowieka to epok wielkich odkryć w biologii w zakresie mikroorganizmów. Jest to królestwo, które zawiera największą ilość organizmów. Występują one we wszystkich możliwych środowiskach, w wodzie, w ziemi, powietrzu czy też innych organizmach. Do dnia dzisiejszego biologia nie poznała jeszcze wszystkich drobnoustrojów, jakie znajdują się na naszej planecie.